პალესტინელები აღნიშნავენ ნაკბას 78 წლის იუბილეს, კიდევ ერთხელ ადასტურებენ დაბრუნების უფლებას
პალესტინელები ოკუპირებულ დასავლეთ სანაპიროსა და ღაზას სექტორში შეიკრიბნენ ნაკბას 78 წლის იუბილის აღსანიშნავად, პალესტინის კოლექტიური მეხსიერების ფუნდამენტური მომენტი, რომელიც აღნიშნავს ასობით ათასი პალესტინელის იძულებით გადაადგილებას 1948 წელს. ხსენების ღონისძიებამ ხაზი გაუსვა პალესტინელების მიერ დაკარგული ქონების დაბრუნებისა და მიწის ხელახალი უფლების აღდგენას.
ნაკბა - არაბული "კატასტროფა" - აღნიშნავს პალესტინელი არაბების გადასახლებას 1948 წლის არაბეთ-ისრაელის ომის დროს და მის შემდგომ. დაახლოებით 700 000 პალესტინელი გაიქცა ან გააძევეს თავისი სახლებიდან, სოფლებიდან და მიწებიდან და გახდა ლტოლვილი მეზობელ ქვეყნებსა და ტერიტორიებზე. ამ ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა შთამომავლები დღეს მილიონობითაა განაწილებული ლტოლვილთა ბანაკებში, დიასპორის თემებსა და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე.
ხსენება მოიცავდა მსვლელობას, საზოგადოებრივ შეკრებებს და მემორიალურ მსახურებებს, რომლებიც ხაზს უსვამდნენ პალესტინის ისტორიულ ნარატივებსა და წყენებს. მონაწილეებმა აიღეს დროშები, დაკარგული ქონების ფოტოები და სიმბოლური გასაღებები, რომლებიც წარმოადგენენ ათწლეულების წინ დატოვებულ სახლებს. პოლიტიკურმა ლიდერებმა და სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებმა ეს შემთხვევა გამოიყენეს პალესტინის ეროვნული იდენტობის დასამტკიცებლად და ისტორიული უსამართლობის საერთაშორისო აღიარების მოთხოვნით.
საერთაშორისო დამკვირვებლები და უფლებადამცველი ორგანიზაციები აღნიშნავენ, რომ ნაკბა რჩება ღრმა უთანხმოების წერტილად ისრაელსა და პალესტინის ისტორიულ ნარატივებს შორის. მიუხედავად იმისა, რომ პალესტინელები 1948 წელს განიხილავენ, როგორც გადაადგილების ტრაგედიას, ისრაელის ნარატივები ხაზს უსვამს ომის თავდაცვით ასპექტებს და ებრაელთა დაბრუნებას. ეს ფუნდამენტური განსხვავება კვლავ ართულებს სამშვიდობო მოლაპარაკებებსა და შერიგების მცდელობებს.
მოსალოდნელია, რომ პალესტინის პოლიტიკური მოძრაობები გამოიყენებენ ნაკბას საიუბილეო იმპულსს საერთაშორისო ორგანოებზე ზეწოლისთვის პალესტინის სახელმწიფოებრიობისა და ლტოლვილების უფლებების აღიარებისთვის. დაბრუნების უფლება - იძულებით გადაადგილებულ პალესტინელებსა და მათ შთამომავლებს, დაიბრუნონ სახლები და ქონება - რჩება პალესტინის ცენტრალურ მოთხოვნად სამომავლო სამშვიდობო მოგვარებისას. საერთაშორისო დიპლომატიური ძალისხმევა სავარაუდოდ ასახავს პალესტინის განახლებულ აქტივობას საიუბილეო ხსენების შემდეგ.